โบนัสแบบไทยๆ … อยู่ที่กรรมของใคร กรรมของเมิง!

สมาคมการจัดการธุรกิจฯ (TMA) ระบุว่า ปี 2550 อุตสาหกรรมรถยนต์ จะจ่ายโบนัสมากที่สุด 5 – 6 เดือน รองลงมา ได้แก่ ปิโตรเคมี 4 – 6 เดือน และ บริษัททั่วไป จะจ่ายเงินโบนัส 2 – 2.5 เดือน โดยเฉลี่ย

… โดยเฉลี่ย แปลว่า มีใครบางคนได้มากกว่านี้ และ บางคนได้น้อยกว่า(ค่าเฉลี่ย)นี้   

Bonus แปลเป็นไทยว่า เงินแถม เงินเพิ่ม เงินปันผล เงินพิเศษ(นอกเหนือเงินเดือน) รางวัลสมนาคุณ บำเน็จ ผลกำไร สินน้ำใจ รวมถึง แปลว่า เครื่องกระตุ้น!  

สำหรับ ลูกจ้าง (ทั่วๆ ไป) … ปลายเดือนธันวาฯ กับ ปลายเดือน มกราฯ เป็นช่วงเวลาแห่งการรอคอย คล้ายกับ กำหนดวันสอบไล่ สอบ Final หรือ อะไรในทำนองเดียวกัน  

โบนัส จะมากหรือน้อย มีเหตุ(และ)ปัจจัยเกี่ยวข้องมากมาย … ผลประกอบการ ผลกำไร ผลผลิต ผลงาน  รวมถึง ผลกรรม อีกด้วย … Dictionary ชาวพุทธ เรียกว่า การถึงพร้อมด้วยเหตุปัจจัยทั้งปวง สรุปว่า เป็นช่วงเวลาแห่งการชดใช้ ผลกรรม ทั้งเชิงปริมาณ และ เชิงคุณภาพ ~~~ OMG!   

ยิ่งถ้า บริษัทไม่มีนโยบายนำโบนัสผูกไว้กับผลกรรมต่างๆ ที่ว่าไปใน paragraph เมื่อกี้ หรือ บริษัทไม่มีคณะกรรมการบริหารโบนัส(แห่งชาติ) ด้วยแล้ว ยิ่งยากกกกกกกกหนัก ที่จะบอกได้ว่า ปีนี้ จะได้ Bonus มากน้อยเพียงใด … ต้องพึ่งพา “ไสยศาสตร์” ล้วนๆ    

Generally, technically, basically and roughly … การจ่ายโบนัส มีอยู่ด้วยกัน 3-4 รูปแบบ เช่น (a) Guaranteed Bonus โบนัสแบบนี้ ไม่ต้องดูผลงาน เจ้านายเขียนล่อเป้าไว้เลย ในคู่มือพนักงาน ทำนองว่า “ตกลง ไอ การันตีโบนัส 1 เดือนนะเฟ้ย”     

(b) Fixed Bonus โบนัสแบบนี้ เรียกว่า “Bonus พิมพ์นิยม” … ปลายปี (ถ้าบริษัทมีกำไร) ก็บอกไปเลย ว่าจ่ายโบนัสกี่เดือน ทุกคนได้ “ตัวคูณ” เท่ากันหมด … การประเมินผลฯ ปลายปี ก็ทำกันพอเป็นพิธี(กรรม!)

(c) กำลัง “Pop” เรียกว่า Variable Bonus หรือ โบนัสแปรปรวน เฮ้ย โบนัสแบบแปรผัน โบนัสแบบนี้ เอาผลประกอบการ (ด้านนายจ้าง) และ ผลงาน (ด้านลูกจ้าง โดยเฉพาะ ผลกรรม – ในช่วงปลายปีนั่นแล) มารวมกันคำนวณโบนัส … วิธีนี้ เจ้านายสบายหน่อยนึง ส่วนคณะกรรมการโบนัส เหนื่อย(ใจ)นิสนึง … แต่ก็ fair ดี?            

โบนัสแห่งสยาม อาจเป็น “งาน” เรื่องเดียวเลยก็ว่าได้ … ที่เจ้านายยินดี ยอมเหนื่อยแต่เพียงผู้เดียว(ในประเทศไทย) … เรียกว่าเป็น (ผล)กรรมของนายจ้าง! อย่างนี้—นี่–เอง  

khun_aut