คุ้ม*

8:25 น.

“ไป … ไปกินข้าวกัน”

พ่อพยักหน้าเรียกลูกชายวัยสิบขวบให้เดินตาม ทั้งสองเดินออกจากโรงเชื่อมเหล็กท้องถิ่น สะพานข้ามคลองแสนแสบช่วงสั้นดูสูงชันกว่าปกติ

บรรยากาศแปลกตาในชุมชนท้ายซอย แดดอ่อนๆ ตอนเช้า หรือรอยยิ้มของพ่อก็ไม่รู้ที่ทำให้เด็กน้อยรู้สึกปลอดภัยเดินต้อยตามพ่อโดยไม่จูงมือ

พ่อเดินเลี้ยวเข้าไปในร้านห้องแถวสองชั้นครึ่งปูนครึ่งไม้ ในร้านมีโต๊ะและเก้าอี้ไม้เก่าผ่านการใช้งานนานจนเป็นเงาวาวเมื่อแสงเช้ากระทบถึง

หม้อข้าวถูกเปิดออกต้อนรับลูกค้า “ข้าวมันไก่สองจาน” พ่อยิ้มบอกเจ้าของร้าน

“ป๊อก ป๊อก ป๊อก” เสียงสับไก่ต้มบนเขียงไม้หนาเกือบคืบชวนให้เด็กน้อยเอี้ยวตัวมอง

ไก่ต้มตัวอวบอีกสองตัวแขวนอยู่ในตู้ไม้เตี้ยๆ ไอจากหม้อต้มแกงจืดโพยตัวทั่วร้าน กลิ่นข้าวเพิ่งสุกใหม่ๆ หอมเสียจนเด็กน้อยกลืนน้ำลายโดยไม่รู้ตัว

ครู่เดียวข้าวมันไก่สองจานถูกนำมาวางพร้อมต้มจืดน้ำใสชามใหญ่ควันฉุยก็ปรากฏตรงหน้า

“โห มีแกงจืดด้วย … แล้วนี่ใส่อะไร” เด็กน้อยยิ้มตื่นเต้นชี้ถ้วยน้ำจิ้มว่างเปล่า แววตาสดใสของลูกชายทำให้พ่ออดสนุกไปด้วยไม่ได้

พ่อยกขวดซีอิ้วดำเทให้แล้วพูดว่า “น้ำจิ้มไก่ของเด็กเป็นซีอื๊วหวาน ของพ่อเป็นน้ำจิ้มเต้าเจี้ยว”

ข้าวมันไก่คำแรกอร่อยจนเด็กน้อยตักคำที่สองเตรียมไว้ในช้อนขณะเคี้ยวหมุบหมับ

“เคยกินไหม ข้าวมันไก่” พ่อหันถามลูกชาย ลูกชายส่ายหัว

“ข้าวมันไก่นี่ดีนะ …” พ่อทิ้งจังหวะแบบเสมอก่อนบรรจุวิชาชีวิตให้ลูกชาย

เด็กน้อยเคี้ยวข้าวตุ้ยเงยหน้ามองพ่อของเขา พ่อยิ้มเอ็นดูแล้วเล่าต่อว่า

“รู้ไหม เขาใช้ซี่โครงไก่ทำน้ำซุปในชามนี้ น้ำซุปแบบเดียวกันนำไปหุงข้าวกับมันไก่ เนื้อไก่ที่ลูกกินหลังเลาะกระดูกออกแล้วยังจับโยนลงไปในหม้อต้มน้ำซุปได้อีก” พ่อเล่าพลางเขี่ยเม็ดข้าวข้างแก้มลูกชายจอมตะกละ

อะไรเกิดขึ้นหลังจากนั้นบ้างผมจำไม่ได้ รู้แต่ว่านั่นเป็นมื้ออาหารดีที่สุดในชีวิต และจดจำวิชาข้าวมันไก่ของพ่อไม่เคยลืม

คนเราเกิดมาเพื่อทำอะไรสักอย่างทิ้งไว้แล้วจากไป นักเขียนซีไรท์หนุ่มนิยามภารกิจมนุษย์ไว้สั้นๆ ได้ใจความ

มนุษย์เกิดมาพร้อมกับภาระหน้าที่อะไรสักอย่าง ขณะเดียวกันเราก็เกิดมาเพื่อเบียดเบียนธรรมชาติอีกด้วย – มากน้อยตามกิจกรรมในชีวิต

วิชาข้าวมันไก่ของพ่อสอนว่า เมื่อต้องใช้ทรัพยากรเราควรใช้อย่างรู้ค่า-คุ้มค่า หัวใจของวิชานี้นำไปใช้กับลมหายใจของเราได้ด้วย

หัวค่ำเมื่อวาน ผมจอดรถแวะกินข้าวมันไก่ริมทาง จำได้ว่าเคยสอนลูกชายแบบเดียวกัน

ขุนอรรถ